adwokat Lublin Małgorzata Pietrzak

Adwokat Małgorzata Pietrzak jest absolwentką Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

W 2017 roku, po odbyciu aplikacji adwokackiej, otworzyła własną Kancelarię Adwokacką w Lublinie.

Pamiętaj, że czytany artykuł nie stanowi porady prawnej w rozumieniu ustawy Prawo o adwokaturze! 
Wpis jest oparty na stanie prawnym obowiązującym w chwili jego publikacji.

Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku w sądzie

Jako adwokat wielokrotnie udzielałam porad prawnych i prowadziłam sprawy z zakresu prawa spadkowego. Jedno z pytań, które zadają mi moi klienci, brzmi: „Co zrobić  jeśli zmarły zostawił same długi? Czy muszę je spłacać?”. W takiej sytuacji często doradzam odrzucenie spadku.

Kiedy warto odrzucić spadek?

Zgodnie z art. 922 § 1 k.c prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Oznacza to, że spadkobierca dziedziczy nie tylko aktywa zmarłego (np. własność nieruchomości czy zgromadzone oszczędności), lecz również pasywa – długi spadkowe. W praktyce może dojść niestety do sytuacji, w której wysokość długów przekracza majątek zmarłego. Przyjęcie spadku wprost oznaczałoby, że spadkobierca poniesie odpowiedzialność za długi spadkowe z całego swojego majątku, a nie tylko z tej części, którą odziedziczył. Jeśli zatem spadkobierca nie chce spłacać zobowiązań zmarłego spadkodawcy z własnej kieszeni, powinien rozważyć odrzucenie spadku.

Odrzucenie spadku - termin

Zgodnie z przepisami, spadkobierca może dokonać następującego wyboru:

  • przyjąć spadek wprost (bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe),
  • przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza (z ograniczeniem za długi spadkowe do wysokości aktywów zmarłego spadkodawcy),
  • odrzucić spadek.

Należy podkreślić, że termin na złożenie stosownego oświadczenia o odrzuceniu spadku jest ściśle określony przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 1015 § 1 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania.

Warto zwrócić uwagę na drugą część wskazanego przepisu. Chwilą, od której biegnie 6-miesięczny termin, nie jest śmierć spadkodawcy, lecz dopiero dzień powzięcia wiadomości o tytule powołania do spadku. Zdarza się, że spadkobierca dowiedział się o śmierci spadkodawcy dopiero po upływie pewnego okresu (bo np. nie utrzymywał kontaktu ze spadkodawcą). Przepis ten reguluje również sytuację, w której do spadku dochodzi dalszy spadkobierca w sytuacji, w której bliżsi spadkobiercy spadek odrzucili.

Jak odrzucić spadek?

Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć w sądzie lub u notariusza.

Odrzucenie spadku w sądzie

Aby odrzucić spadek w sądzie, należy złożyć wniosek o przyjęcie ustnego oświadczenia o odrzuceniu spadku. Pismo kieruje się do sądu rejonowego właściwego według miejsca zamieszkania lub pobytu spadkobiercy. Postępowanie toczy się na podstawie przepisów o postępowaniu nieprocesowym. Należy pokreślić, że samo pisemne oświadczenie o odrzuceniu spadku nie rodzi żadnych skutków prawnych. Niezbędne jest osobiste stawiennictwo w sądzie i złożenie ustnego zapewnienia spadkowego. Co ważne, zapewnienie spadkowe podlega takiej samej odpowiedzialności karnej, co składanie zeznań pod przysięgą.

W ramach zapewnienia spadkowego, sąd zadaje pytania dotyczące m.in. stopnia pokrewieństwa ze spadkodawcą, czy zmarły pozostawił testament oraz pytania mające na celu ustalenie kręgu spadkobierców.

Po odebraniu zapewnienia spadkowego, sąd powinien przesłać jego odpis do sądu spadku.

Odrzucenie spadku u notariusza

Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć również u notariusza. Niewątpliwie zaletą tego rozwiązania jest szybszy termin dokonania czynności. W tym celu spadkobierca może złożyć stosowne oświadczenie w dowolnie wybranej przez siebie kancelarii notarialnej.

Skutki złożenia oświadczenia

Spadkobiercę, który odrzucił spadek, traktuje się tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. W tej sytuacji, powołanymi do dziedziczenia będą krewni w dalszej kolejności. Należy jednak pamiętać, że jeśli spadkobierca sam odrzucił spadek, a ma on małoletnie dzieci, wówczas to one dochodzą do dziedziczenia. Na odrzucenie spadku w ich imieniu konieczna będzie zgoda sądu opiekuńczego!

Opłaty

Wniosek o przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku przez sąd podlega opłacie w wysokości 100 zł od każdego ze spadkobierców. Opłatę można uiścić w kasie sądu, znakami opłaty sądowej lub przelewem na konto bankowe sądu. Ponadto, jeśli wnioskodawca będzie chciał pobrać odpis poświadczenia z sądu, będzie zobowiązany do uiszczenia dodatkowej opłaty kancelaryjnej. Obecnie wynosi ona 20 zł za każde rozpoczęte 20 stron, jednak samo oświadczenie zajmuje 1-2 strony.

W przypadku składania oświadczenia o odrzuceniu spadku u notariusza, wysokość opłaty za czynność wynosi 50 zł. Kwotę tę należy podwyższyć o stawkę podatku VAT oraz ewentualne koszty związane z wydaniem wypisów.

Czy można odrzucić spadek jeśli dziedziczy się na podstawie testamentu?

Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć niezależnie od swojego tytułu powołania dziedziczenia. Wobec tego, można odrzucić spadek nawet jeśli dziedziczy się na podstawie testamentu.

Wnioski

Podsumowując, należy wyraźnie podkreślić, że złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku jest prawem, a nie obowiązkiem spadkobiercy. Jako adwokat, spotkałam się z sytuacjami, w której spadkobiercy mimo wszystko chcieli uregulować zadłużenie spadkodawcy ze względów honorowych. Ponadto, jeśli nie znamy dokładnie źródeł zobowiązań zmarłego i ich wysokości, wartym rozważenia jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Zainteresował Cię ten artykuł, a może masz związane z nim pytania? Jeśli tak, to zapraszam Cię do zostawienia komentarza lub do udostępnienia wpisu w mediach społecznościowych.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on print
Share on google

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zobacz poprzednie artykuły:
rozłożenie grzywny na raty

Rozłożenie grzywny na raty

Mimo, że kara grzywny jest karą wolnościową, to ze względu na swoją wysokość może nieraz stanowić poważną dolegliwość dla skazanego. Nadmienię, że zgodnie z art.

Read More »
adwokat Lublin 4 lata kancelarii

4 lata Kancelarii!

Dzisiaj będzie prywata na blogu 🙂 Dokładnie 4 lata temu, 16 października 2017 roku w CEiDG została zarejestrowana Kancelaria Adwokacka Adwokat Małgorzata Pietrzak. Można zapytać:

Read More »

Adwokat Lublin

Kancelaria Adwokacka Adwokat Małgorzata Pietrzak świadczy pomoc prawną na lubelskim rynku od 2017 roku. Jej celem jest zapewnienie usług prawnych na jak najwyższym poziomie, zarówno dla klientów indywidualnych, jak i dla przedsiębiorców.

Adwokat Lublin - dane

NIP: 712-334-92-64

REGON: 368502239

Rachunek bankowy: mBank

18 1140 2004 0000 3402 7714 8146


Adwokat Lublin - dojazd