adwokat Lublin Małgorzata Pietrzak

Adwokat Małgorzata Pietrzak jest absolwentką Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

W 2017 roku, po odbyciu aplikacji adwokackiej, otworzyła własną Kancelarię Adwokacką w Lublinie.

Pamiętaj, że czytany artykuł nie stanowi porady prawnej w rozumieniu ustawy Prawo o adwokaturze! 
Wpis jest oparty na stanie prawnym obowiązującym w chwili jego publikacji.

Wydziedziczenie

Wydziedziczenie w testamencie

W poprzednich artykułach przybliżyłam tematykę odrzucenia spadku oraz zrzeczenia się dziedziczenia. Są to instytucje, które pozwalają spadkobiercy uchylić się od dziedziczenia po zmarłym spadkodawcy. Co jednak, jeśli to spadkodawca chce, aby dana osoba nie dziedziczyła po nim? Czy wystarczy spisać testament, w którym pominie określonego spadkobiercę ustawowego? Niezupełnie. W takiej sytuacji pominięty spadkobierca będzie miał prawo do zachowku. Jedynym rozwiązaniem jest wydziedziczenie.

Skutki pominięcia w testamencie a wydziedziczenie

Spójrzmy na poniższą grafikę.

Załóżmy, że spadkodawca ma 3 zstępnych, którzy dziedziczyliby po nim na podstawie ustawy. Spadkodawca nie chce jednak, aby Spadkobierca 2 po nim dziedziczył, wobec czego spisuje testament, w którym do spadku powołuje Spadkobiercę 1 i Spadkobiercę 3 po połowie.

pominięcie w testamencie i zachowek
Infografika - pominięcie w testamencie a wydziedziczenie

W takiej sytuacji, Spadkobierca 2 będzie mógł domagać się zachowku. Jeśli jest on niezdolny do pracy lub małoletni, wysokość zachowku będzie wynosiła 2/3 tego, co dziedziczyłby z mocy ustawy, czyli w tej sytuacji: 2/3 x 1/3 = 2/9. W każdej innej sytuacji, zachowek wynosi 1/2 tego, co dziedziczyłby z mocy ustawy, czyli w powyższym przypadku: 1/2 x 1/3 = 1/6.

 Jeśli Spadkodawca nie chce, żeby Spadkobierca 2 miał jakikolwiek udział w majątku spadkowym i tym samym chce go pozbawić prawa do zachowku, musi go wydziedziczyć.

Forma wydziedziczenia

Wydziedziczenie może nastąpić wyłącznie w testamencie i dotyczyć wyłącznie tych krewnych, którzy mieliby prawo do zachowku (tj. zstępnych, w tym wnuków, prawnuków itd., małżonka, rodziców). Testament musi określać w sposób niebudzący wątpliwości, kogo dotyczy wydziedziczenie. Wobec tego, jeśli spadkodawca ma np. 3 synów, nie może poprzestać na stwierdzeniu „wydziedziczam mojego syna”, lecz również wskazywać, którego konkretnie, np. wydziedziczam mojego syna Michała.

Ponadto, musi być wskazana przyczyna wydziedziczenia.

Przyczyny wydziedziczenia

Wydziedziczenie nie może opierać się na błahych powodach.

Art. 1008 k.c. zawiera zamknięty katalog przyczyn wydziedziczenia:

1) Postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego

Chodzi o sytuacje, w których spadkobierca uporczywie postępuje wbrew woli spadkodawcy, i jednocześnie jego zachowanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Podręcznikowymi przykładami jest np. pijaństwo, uzależnienie od narkotyków czy niemoralne prowadzenie się.

Powyższe zachowania nie muszą być skierowane przeciwko spadkodawcy, natomiast spadkodawca musi wyraźnie ujawnić, że ich nie akceptuje.

2) Ciężkie przestępstwo przeciwko zdrowiu, życiu lub wolności albo rażąca obraza czci

Kolejną przyczyną wydziedziczenia jest dopuszczenie się przez spadkobiercę w stosunku do spadkodawcy albo jednej z najbliższych spadkodawcy osób ciężkiego przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu lub wolności albo rażącej obrazy czci.

Istotne jest, że przestępstwo musi być umyślne (np. groźby karalne). Przyczyną wydziedziczenia nie będzie zatem przestępstwo nieumyślnego spowodowania wypadku drogowego, w którym spadkodawca odniósł poważne obrażenia.

Przesłanka rażącej obrazy czci nie wymaga dla swojego stwierdzenia jakiegokolwiek orzeczenia. Wystarczy, że spadkobierca publicznie obraża testatora, ubliża mu lub go oczernia. 

3) Uporczywe niedopełnienia obowiązków rodzinnych

Ustawodawca stanął na stanowisku, że jeśli uprawnieni do zachowku krewni nie wywiązują się ze swoich obowiązków rodzinnych, to w drodze wydziedziczenia mogą być pozbawieni prawa do zachowku.

Jeśli więc spadkobierca przykładowo zerwał więzi rodzinne, nie udziela pomocy osobistej lub finansowej spadkodawcy, wyrzucił spadkodawcę z domu lub wszczyna ciągłe awantury, może to stanowić przyczynę wydziedziczenia. Należy podkreślić, że działania te muszą być uporczywe, długotrwałe, umyślne i zawinione. Wobec tego, podstawą wydziedziczenia nie powinna być jednorazowa kłótnia albo brak wsparcia materialnego w sytuacji, w której spadkobierca nie ma wystarczających środków.

Przebaczenie

Ludzkie życie potrafi różnie się potoczyć. Może zatem zdarzyć się, że uprawniony do zachowku spadkobierca zerwie z nałogiem za życia spadkodawcy lub ponownie nawiąże z nim kontakt. W takich przypadkach, jeśli spadkobierca wybaczy mu negatywne zachowanie, nie może go wydziedziczyć.

Co jednak w sytuacji, w której przebaczenie nastąpi po sporządzeniu testamentu? Czy musi zmienić testament? Niekoniecznie. Przebaczenie nie wymaga formy testamentowej, jednak późniejsze dowodzenie przebaczenia może natrafić na problemu. Spadkobierca będzie musiał wskazać świadków przebaczenia lub inne dowody, z których by ono wynikało.

Zainteresował Cię ten artykuł, a może masz związane z nim pytania? Jeśli tak, to zapraszam Cię do zostawienia komentarza lub do udostępnienia wpisu w mediach społecznościowych.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on print
Share on google

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zobacz poprzednie artykuły:
rozłożenie grzywny na raty

Rozłożenie grzywny na raty

Mimo, że kara grzywny jest karą wolnościową, to ze względu na swoją wysokość może nieraz stanowić poważną dolegliwość dla skazanego. Nadmienię, że zgodnie z art.

Read More »
adwokat Lublin 4 lata kancelarii

4 lata Kancelarii!

Dzisiaj będzie prywata na blogu 🙂 Dokładnie 4 lata temu, 16 października 2017 roku w CEiDG została zarejestrowana Kancelaria Adwokacka Adwokat Małgorzata Pietrzak. Można zapytać:

Read More »

Adwokat Lublin

Kancelaria Adwokacka Adwokat Małgorzata Pietrzak świadczy pomoc prawną na lubelskim rynku od 2017 roku. Jej celem jest zapewnienie usług prawnych na jak najwyższym poziomie, zarówno dla klientów indywidualnych, jak i dla przedsiębiorców.

Adwokat Lublin - dane

NIP: 712-334-92-64

REGON: 368502239

Rachunek bankowy: mBank

18 1140 2004 0000 3402 7714 8146


Adwokat Lublin - dojazd