W poprzednim wpisie mogłeś przeczytać kim jest i jakie prawa ma pokrzywdzony w postępowaniu karny. Kiedy jednak postępowanie przygotowawcze dobiega końca, a akt oskarżenia trafia do sądu, pokrzywdzony może zdecydować, czy chce działać jako oskarżyciel posiłkowy. Z dzisiejszego wpisu dowiesz się kim jest oskarżyciel posiłkowy oraz w jakim terminie należy złożyć oświadczenie.
Oskarżyciel posiłkowy - czyli kto?
Zgodnie z treścią art. 54 k.p.k., oskarżyciel posiłkowy to pokrzywdzony, który do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego złożył oświadczenie, że będzie działał w tym charakterze. Tym samym, składając takie oświadczenie, osoba pokrzywdzona w wyniku przestępstwa staje się stroną postępowania sądowego. Może występować w sprawie obok oskarżyciela publicznego (np. prokuratora), dlatego czasem nazywa się go oskarżycielem uboczny. Nabywa więc pewne prawa, których nie ma pokrzywdzony.
Z dzisiejszego artykułu dowiesz się kiedy i w jaki sposób złożyć oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
Termin na złożenie oświadczenia
Jak już wiesz, żeby zostać oskarżycielem posiłkowym, należy złożyć odpowiednie oświadczenie. Jeśli pokrzywdzony nie złoży takiego oświadczenia, nie nabywa praw oskarżyciela posiłkowego. Co ważne, oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego należy złożyć w ściśle określonym terminie. Zgodnie z kodeksem, pokrzywdzony ma czas na to do otwarcia przewodu sądowego.
Jak to wygląda w praktyce?
Otwarcie przewodu sądowego w postępowaniu karnym to moment odczytania aktu oskarżenia. Jeśli jednak nigdy dotąd nie byłeś w sądzie, albo nie występowałeś w sprawie karnej, możesz nie wiedzieć kiedy dokładnie złożyć oświadczenie. W związku z tym już spieszę z wyjaśnieniami.
Po wywołaniu sprawy, kiedy wszyscy weszli na salę, sad sprawdza obecność i odnotowuje w protokole, kto się stawił. Następnie wyprasza świadków na korytarz, a na sali zostają tylko pokrzywdzeni i oskarżeni, a także ich pełnomocnicy i obrońcy. W tym momencie pada pytanie: „Czy strony zgłaszają wnioski formalne przez rozpoczęciem przewodu?”. To ostatni moment, żebyś złożył oświadczenie o działaniu jako oskarżyciel posiłkowy. Złożone ustnie oświadczenie jest wpisywane do protokołu.
Oświadczenie można jednak złożyć wcześniej i na piśmie. Ten sposób stosuję w swojej kancelarii. Po otrzymaniu zawiadomienia o przesłaniu aktu oskarżenia, ustalam na Biurze Obsługi Interesanta sygnaturę akt sądowych i w imieniu klienta oświadczam, że będzie on działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
Jeśli nie znasz sygnatury akt sprawy, możesz jeszcze poczekać. Kolejnym pismem, jakie będzie Ci doręczone, będzie wezwanie na rozprawę. W tym dokumencie znajdziesz nie tylko termin rozprawy, ale również sygnaturę sprawy oraz dane sądu i wydziału, w którym toczy się postępowanie. Mając te dane, możesz sporządzić oświadczenie na piśmie i albo złożyć je osobiście, albo też nadać przesyłką poleconą na adres sądu.
Jak napisać oświadczenie o działaniu jako oskarzyciel posiłkowy?
Jako adwokat od spraw karnych w swoich pismach powołuję się na podstawę prawną, czyli art. 54 k.p.k. To jednak nie jest konieczne!
Oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego musi spełniać wszystkie wymogi pism procesowych w postępowaniu karnym.
Jak każde pismo, należy wskazać datę jego sporządzenia.
W następnym kroku, musisz wskazać sąd, do którego kierowane jest pismo, oraz sygnaturę sprawy, której dotyczy. Skąd wziąć te informacje? Jak już wspomniałam, możesz je znaleźć na wezwaniu na rozprawę lub też ustalić telefonicznie na Biurze Obsługi Interesanta. Nie musisz nadawać pismu tytułu, ale oczywiście możesz tak zrobić.
Oczywiście, musisz napisać od kogo pochodzi pismo. Podajesz zatem swoje imię, nazwisko oraz adres korespondencyjny.
Następnym krokiem jest treść. Wystarczy, że poinformujesz sąd, że chcesz działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Twoje oświadczenie nie wymaga uzasadnienia.
Na sam koniec, nie zapomnij podpisać pisma!
Jak złożyć pismo z oświadczeniem do sądu?
Kiedy sporządziłeś już oświadczenie, musi ono dotrzeć do sądu.
Jeśli masz taką możliwość, możesz złożyć pismo osobiście na biurze podawczym właściwego sądu. Pamiętaj, żeby mieć przy sobie dwa egzemplarze oświadczenia. Jeden z nich złożysz, a na drugim otrzymasz potwierdzenie wpływu do sądu.
Być może jednak mieszkasz w większej odległości od sądu, albo nie masz czasu, aby udać się do niego w godzinach pracy. W takiej sytuacji możesz nadać jeden egzemplarz oświadczenia na adres sądu listem poleconym. Nie zapomnij zachować potwierdzenie nadania. Najlepiej będzie, jeśli przypniesz je do własnego egzemplarza. W razie problemów z dostarczeniem przesyłki lub jej zagubieniem, będziesz mógł udowodnić, że faktycznie nadałeś pismo. Warto podkreślić, że pismo wysłane za pomocą poczty uważa się za złożone w dacie nadania. Wobec tego, również i pisemne oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego musisz nadać przed otwarciem przewodu sądowego.
Czy warto być oskarżycielem posiłkowym?
Być może dalej zastanawiasz się czy w ogóle warto być oskarżycielem posiłkowym i zawracać sobie głowę jakimiś oświadczeniami? Wstępnie napiszę, że oczywiście! W następnym artykule napiszę, jakie prawa ma oskarżyciel posiłkowy.
